INSPIRATIE VOORJAAR 2020
DE BOERDERIJEN VAN HÄLSINGLAND
– Zweeds werelderfgoed

JE ZIET ZE OVERAL als je door Hälsingland reist, de Hälsingegården, statige, gedecoreerde boerderijen. In de provincie Hälsingland staan bijna duizend van deze boerderijen. Zeven staan op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Zo'n veertig boerderijen zijn geopend voor bezoekers die verwelkomd worden door de eigenaars die de boerderijen meestal al eeuwenlang in de familie hebben. We bezochten een aantal van deze boerderijen om de voorjaarscollectie te fotograferen.

Tijdens ons vijfdaagse bezoek zagen we Ol-Anders, Löka, Hans Ers in Alfta en het werelderfgoed Jon-Lars in Långhed. We maakten kennis met de energieke, trotse, kundige en enthousiaste eigenaars van de schitterende, goed bewaarde boerderijen geërfd van eerdere generaties. 

Bedankt Elisabeth van Gästrike-Hälsinge Hembygdsförbund, Håkan van Jon-Lars, Ulla van Hansers, klederdrachtmaakster Mona, Gudrun van Ol-Anders, Gun-Marie van Löka en Helena van Alfta Gästgiveri voor jullie geweldige hulp!
 

MONA ROSENQVIST, klederdrachtmaakster
Op de boerderij Hans Ers ontmoeten we Mona Rosenqvist, een van de weinige klederdrachtmaaksters – ter wereld. Mona draagt klederdracht uit Alfta en vertelt over de honderden verschillende stijlen die alleen al in Hälsingland voorkomen. Elke gemeente kent zijn eigen varianten. Mona heeft een lange bestellijst van nieuwe kostuums, Zweedse klederdracht, typisch Noorse klederdracht en zelfs bestellingen uit andere werelddelen. Een kostuum maken is geen simpel klusje. Het vergt veel kennis over de geschiedenis, textiele materialen en naaitechnieken.

Löka in GUNDBO
Op een heuvel ligt de drie gebouwen tellende boerderij Löka, een vroege familieboerderij uit het begin van de zeventiende eeuw. De volkskundige vereniging van Alfta is hier tegenwoordig gevestigd, die onder andere over een mooie textielverzameling beschikt. We fotografeerden hier de verschillende tinten van de Zweeds rode houten wanden.

halsingland-farms-3.jpg

VERANDA'S
– een belangrijk kenmerk

De versierde ingang van de woning was belangrijk om de status van de familie en de kwaliteit van de boerderij te laten zien. Bij belangrijke bruiloften werden de gasten welkom geheten door muzikanten op de prachtige veranda's.

GROOTSE boerderijen
In Hälsingland waren lange tijd de boeren de dominerende klasse in de maatschappij. Zij bezaten hun eigen grond en hadden macht in het dorp. De boerderijen werden geërfd en de generaties gaan vaak helemaal terug tot in de zestiende eeuw. De families lieten hun status zien in de grote Hälsingegården door middel van schitterende schilderingen (vaak uitgevoerd door mannen uit de provincie Dalarna) en overdadig houtwerk.
 

halsingland-farms-4.jpg

Hälsingland linnenland
De traditie van vlasteelt in Hälsingland is tot in de derde eeuw te herleiden. Maar pas in de zeventiende tot negentiende eeuw zorgde het linnen voor grote inkomsten. De linnen stoffen en damastdoeken uit Hälsingland verwierven bekendheid en werden onder andere naar Franse kastelen geëxporteerd. Het werk met het linnen was zwaar: trekken, plukken, hekelen en spinnen. In de negentiende eeuw ging de bosbouw steeds meer lonen en het katoen begon met het linnen te concurreren.

OL-ANDERS in Alfta
Deze boerderij dankt zijn naam waarschijnlijk aan boer Olof Andersson, geboren in 1640. Heel vroeger stond Ol-Anders naast de kerk, maar deze boerderij was een van de boerderijen die bij een grote brand in 1793 verwoest werd. De boerderij werd op een heuvel herbouwd en fungeert tegenwoordig als bezoekerscentrum voor de Hälsingegården. De schitterende muurschilderingen zijn hier te bewonderen en ook is hier het emigrantenmuseum over de emigratie van Alfta naar Bishop Hill in Illinois.

halsingland-farms-6.jpg

RIJKELIJK GEDECOREERDE boerderij JON-LARS
Op de grootste Hälsingegård Jon-Lars geeft Håkan ons een rondleiding. Hij woont op de boerderij en stamt af van de broers die de boerderij in 1850 bouwden nadat het eerdere huis door een brand verwoest werd. De broers hebben toen elk hun helft van het huis in verschillende stijlen ingericht. Hier vindt u onder andere exclusief Frans behang en schitterende turkooisblauwe schilderingen uit de negentiende eeuw. Ingehuurde handwerkers bouwden en decoreerden de huizen met het grootste artistieke vakmanschap. 
 

halsingland-farms-7.jpg

HANS ERS IN ALFTA
De boerderij en de familie Hans Ers wordt al in de 1560 genoemd. In de twintigste eeuw werden er een paar spannende vondsten gedaan op Hans Ers, die iets over de lange geschiedenis onthulden. Bij een reparatie kwam een grote, interessante verzameling beschilderde wandtapijten van geweven linnen tevoorschijn van in totaal tachtig vierkante meter. De oudste dateert uit 1565! Bij ons bezoek aan Hans Ers ontmoeten we Ulla Hansers, rechtstreeks familie. Zij en haar man Per-Gunnar wonen op de boerderij en geven regelmatig rondleidingen door alle goed bewaarde gebouwen met hun fantastische geschiedenis.

Ulla, bedankt voor je gastvrijheid!